500 ngày đêm đánh thức Hang Đá Sập: Mệnh lệnh thiêng liêng trước mùa mưa bão

Sáng 22/7, khu rừng tĩnh mịch nơi chân núi Sơn Gà (Đà Nẵng) lại in hằn những bước chân hối hả. Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy Trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cùng đoàn công tác lần thứ hai trực tiếp quay lại hiện trường. Lần này, nỗ lực không mệt mỏi của toàn đội đã được đền đáp khi họ phát hiện thêm 1 hài cốt. Niềm vui ấy đã nâng tổng số hài cốt liệt sĩ được quy tập tại chốn rừng thiêng này lên con số 8.

Hành trình tìm kiếm nơi đây chưa bao giờ là một nhiệm vụ dễ dàng. Đoàn công tác phải mất gần một giờ đồng hồ leo bộ vượt dốc núi hiểm trở để tiếp cận hiện trường. Chuyến đi này không chỉ là đợt kiểm tra tiến độ thông thường của ban chỉ huy. Hành động đó còn là lời hịch thôi thúc những người lính nhanh chóng đưa các liệt sĩ trở về.

Ký ức thời hoa lửa

Hang Đá Sập có lịch sử bi tráng trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nơi đây từng là điểm tập kết quan trọng của các Trung đoàn 31, 575 và Công ty Lương thực K600. Ngày 25/4/1969, một trận bom của địch đã giáng xuống khiến đất đá sạt lở vùi lấp kín các cửa hang. Trận bom ấy đã chôn vùi tuổi thanh xuân của hàng chục cán bộ, chiến sĩ và nhân viên thương nghiệp.

Gần 6 thập kỷ trôi qua, thân xác các liệt sĩ vẫn kẹt lại dưới lớp đá lạnh lẽo. Tại hiện trường, Đại tá Trần Hữu Ích đã trực tiếp chui vào những hốc sâu chật hẹp, thiếu oxy để chỉ đạo khai quật. Càng luồn lách sâu vào lòng hang, những chứng tích của một thời hoa lửa càng hiện ra rõ nét. Những chiếc lược cài, lọ dầu gió, đôi dép rọ nữ và chiếc mũ cối vỡ nát nằm chỏng chơ khiến mọi người đều thắt lòng.

Ông khẳng định, toàn đơn vị quyết tâm thực hiện chiến dịch 500 ngày đêm tại Hang Đá Sập, chiến dịch chỉ sẽ chỉ kết thúc khi hiện trường không còn bất kỳ dấu vết nào nữa.

Niềm vui ngày trở về

Với những cựu binh từng vào sinh ra tử, chiến dịch quy tập lần này thực sự là một phép màu. Thượng tá Lê Huy Từ, Phó trưởng Ban liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn Pháo binh 575 không giấu được sự xúc động. Ông từng đội mưa bom bão đạn nên rất hiểu sự tuyệt vọng khi tìm kiếm đồng đội dưới những khối đá khổng lồ.

Sự hy sinh thầm lặng của lực lượng tìm kiếm luôn ẩn chứa đằng sau niềm vui ấy. Thiếu tá Lê Cao Long, đại diện Ban Chính sách cho biết tổ công tác phải cắm chốt tại chỗ do địa hình xa khu dân cư. Khoảnh khắc xót xa nhất là khi đội công binh khơi lớp quần áo còn nguyên vẹn ra và thấy hài cốt nằm bơ vơ. Những hình ảnh nhói lòng ấy đã tiếp thêm sức mạnh để toàn đội gác lại mọi khó khăn sinh hoạt nơi núi cao để quyết tâm thực hiện nhiệm vụ.

Thách thức trước mùa mưa

Công tác quy tập tại Hang Đá Sập hiện đang đối mặt với những thách thức lớn. Lòng hang chật hẹp, cấu tạo chủ yếu là các khối đá khổng lồ xếp chồng lên nhau. Các phương tiện cơ giới không thể tiếp cận nên lực lượng khai quật buộc phải len lõi vào từng hang hốc, thiếu ánh sáng và cả nguy cơ thiếu oxy. Cùng với đó, hang vẫn còn sót lại nhiều bom mìn nên phải vừa cẩn trọng vừa phải đẩy nhanh tốc độ khai quật.

Áp lực càng đè nặng lên vai lực lượng tìm kiếm khi mùa mưa bão miền Trung đang đến gần. Nước ngầm dâng cao và nguy cơ sạt lở có thể xóa sạch mọi dấu vết mỏng manh còn sót lại. Sự khắc nghiệt của thời tiết có thể vùi lấp vĩnh viễn cơ hội cuối cùng đưa các liệt sĩ về nhà. Ý thức được sự nghiệt ngã của thời gian, Đại tá Trần Hữu Ích yêu cầu toàn đội phải chủ động bám sát mọi nguồn tin.

Đại tá Trần Hữu Ích nhấn mạnh: "Ngoài việc trực tiếp tìm kiếm tại hiện trường, các đồng chí phải chú ý thu thập thông tin từ mạng xã hội. Chúng ta không thể thụ động ngồi chờ báo tin rồi mới đi tìm. Hễ có tin báo ở đâu là chúng ta phải nhạy bén và phản ứng thật nhanh để tìm kiếm"

Rất may mắn, một mẫu sinh phẩm trong đợt đầu đã đủ điều kiện giám định. Những bước chân của bộ đội Cụ Hồ sẽ không dừng lại trước núi cao hay vực thẳm. Trái tim những người lính vẫn không ngừng thổn thức cho đến khi đưa trọn vẹn những người con ưu tú trở về với đồng đội và người thân../.

Thanh Phong/ Vietnam+