A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Gắn kết cộng đồng người Việt xa quê tại Nhật Bản bằng sức mạnh văn hóa

Tại Nhật Bản, việc giữ gìn bản sắc bắt đầu từ gia đình qua cuộc trò chuyện bằng tiếng Việt, câu chuyện về ông bà, tổ tiên, việc cùng đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu, duy trì phong tục truyền thống.

Bà Lê Thương, Chủ tịch Hiệp hội Người Việt Nam vùng Kansai phát biểu tại lễ khai mạc. Ảnh: TTXVN phát

Nhân dịp Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 và Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11, hình thành Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết toàn dân tộc từ ngày 18-24/11/2026. Chủ tịch Hiệp hội Người Việt Nam vùng Kansai, Giám đốc Trung tâm Việt Nam học, bà Lê Thương, đã chia sẻ với phóng viên TTXVN về vai trò của gia đình, tiếng Việt và các hoạt động cộng đồng trong gìn giữ bản sắc, gắn kết kiều bào và phát huy nguồn lực đóng góp cho quê hương.

Theo Chủ tịch Hiệp hội Người Việt Nam vùng Kansai, sống xa quê hương, mỗi người Việt cần ý thức về cội nguồn, trân trọng những giá trị được các thế hệ gìn giữ và có trách nhiệm trao truyền cho con cháu.

Tại Nhật Bản, việc giữ gìn bản sắc bắt đầu từ gia đình, qua những cuộc trò chuyện bằng tiếng Việt, câu chuyện về ông bà, tổ tiên, việc cùng đón Tết Nguyên đán, Tết Trung thu và duy trì phong tục truyền thống. Tình nghĩa, lòng hiếu thảo, sự sẻ chia và tinh thần tương thân tương ái là những giá trị giúp gắn kết các thành viên với nhau và với quê hương.

Các hoạt động cộng đồng cũng cần tạo không gian để người Việt gặp gỡ, thực hành văn hóa và nuôi dưỡng tình yêu đất nước. Thông qua lễ hội văn hóa, lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, chương trình đón Tết, lớp tiếng Việt và hoạt động thiếu nhi, Hội mong muốn các em trực tiếp trải nghiệm văn hóa dân tộc. Trong đó, tiếng Việt được coi là sợi dây lưu giữ ký ức, tình cảm gia đình và kết nối các thế hệ. Gìn giữ bản sắc cần song hành với hội nhập, để mỗi người thích nghi tốt với nước sở tại và luôn tự hào về nguồn gốc.

Về dạy và học tiếng Việt, thuận lợi lớn là nhiều gia đình vẫn tha thiết hướng về quê hương, mong con giao tiếp được với ông bà, hiểu văn hóa và có cơ hội kết nối với Việt Nam. Tuy nhiên, trẻ chủ yếu học tập, sinh hoạt bằng tiếng Nhật, ít thời gian thực hành tiếng Việt và có trình độ không đồng đều. Có em nghe, nói tốt nhưng chưa thành thạo đọc, viết, có em ít sử dụng tiếng Việt trong đời sống.

Từ thực tế đó, Trường Việt ngữ Cây Tre được phát triển với các lớp trực tiếp tại Kansai và trực tuyến, tạo điều kiện học tập phù hợp với hoàn cảnh của các em. Theo bà Lê Thương, việc dạy cần gắn với đọc truyện, hát, trò chơi dân gian, tìm hiểu lịch sử, món ăn và trải nghiệm phong tục. Các cuộc thi, hoạt động giao lưu, biểu dương có thể giúp việc học trở thành niềm vui.

Đồng thời, cần phối hợp giữa gia đình, nhà trường, hội đoàn, cơ quan đại diện và tổ chức giáo dục trong nước, hỗ trợ giáo viên về chuyên môn, học liệu và điều kiện duy trì lớp học.

Đề cập Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ  Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, bà Lê Thương cho rằng việc củng cố đại đoàn kết cần xuất phát từ sự đa dạng của cộng đồng. Người định cư lâu năm, gia đình mới sang, du học sinh, người lao động, doanh nhân, trí thức và thế hệ sinh ra tại Nhật Bản có nhu cầu khác nhau, cần những không gian chung để chia sẻ và hợp tác.

Kết nối các thế hệ sẽ giúp kết hợp kinh nghiệm, vốn văn hóa của người đi trước với tri thức, ngoại ngữ,  công nghệ và sự năng động của người trẻ. Các hội đoàn cần tôn trọng khác biệt, chia sẻ thông  tin, phối hợp hoạt động và hỗ trợ lẫn nhau. Những chương trình văn hóa, giáo dục, thể thao, thiện nguyện và giúp đỡ người khó khăn là cơ hội xây dựng lòng tin từ việc làm cụ thể.

Bà Lê Thương bày tỏ mong muốn Nhà nước tiếp tục hỗ trợ dạy tiếng Việt, bảo tồn văn hóa và kết nối chuyên gia, trí thức, doanh nhân kiều bào với địa phương trong nước. Cơ quan đại diện cần phát huy vai trò kết nối, hỗ trợ hội đoàn phối hợp; các tổ chức cộng đồng cần hoạt động minh bạch, chuyên nghiệp, gần gũi và quan tâm hơn đến thế hệ trẻ.

Đánh giá về Tuần Văn hóa-Đại đoàn kết toàn dân tộc, Chủ tịch Hội Người Việt vùng Kansai cho rằng đây là cơ hội để các gia đình, hội đoàn, trường tiếng Việt và thanh thiếu niên cùng tham gia những chương trình mang bản sắc Việt. Các hình thức có thể gồm ngày hội cộng đồng, giới thiệu áo dài, ẩm thực, âm nhạc, sách, triển lãm, giao lưu giữa các thế hệ và thiện nguyện hướng về quê hương.

Từ kinh nghiệm tổ chức lễ hội văn hóa và Giỗ Tổ Hùng Vương tại Kansai, bà Lê Thương nhấn mạnh sự tham gia thực chất của người dân và tính phù hợp với điều kiện từng địa phương. Một ngày hội đọc sách tại lớp tiếng Việt, video giới thiệu di sản do thanh niên thực hiện hay buổi hướng dẫn phong tục trong gia đình đều có ý nghĩa. Sau dịp kỷ niệm, cần tiếp tục duy trì lớp học, câu lạc bộ và dự án cộng đồng để tạo sức lan tỏa lâu dài.

Về đóng góp cho phát triển đất nước, kiều bào được nhìn nhận là nguồn lực về tri thức, kinh nghiệm quốc tế, ngôn ngữ và quan hệ hợp tác. Ngoài quảng bá văn hóa, cộng đồng có thể kết nối trường học, cơ sở nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức xã hội hai nước; hỗ trợ tìm đối tác, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường. Trong văn hóa, giáo dục, các hướng hợp tác gồm xuất bản, dịch thuật, trao đổi học liệu, đào tạo giáo viên và giao lưu nghệ thuật.

Để phát huy nguồn lực này, cần cơ chế kết nối thường xuyên, cơ sở dữ liệu chuyên gia và tổ chức có nhu cầu hợp tác, diễn đàn theo lĩnh vực cùng đầu mối tiếp nhận, hỗ trợ triển khai đề xuất. Những sáng kiến khả thi cần được tạo điều kiện thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng.

Từ quan sát tại Nhật Bản, bà Lê Thương cho rằng Việt Nam có thể tham khảo cách kết hợp bảo tồn di sản với giáo dục cộng đồng và sáng tạo sản phẩm phù hợp đời sống hiện đại. Chất liệu truyền thống có thể phát triển thành sách, phim, thiết kế, nội dung số, trò chơi giáo dục và du lịch văn hóa, trên cơ sở tôn trọng giá trị gốc và tính chính xác.

Sản phẩm muốn tiếp cận quốc tế cần được đầu tư về chất lượng, bản quyền, ngôn ngữ, truyền thông và phân phối. Đội ngũ nghệ sỹ, trí thức, giáo viên, dịch giả, doanh nhân kiều bào có thể hỗ trợ bằng hiểu biết về công chúng sở tại.

Theo bà Lê Thương, hợp tác có mục tiêu rõ ràng, cơ chế cụ thể và khả năng duy trì lâu dài sẽ giúp văn hóa Việt vừa gắn kết cộng đồng, vừa trở thành nguồn lực phát triển và cầu nối hữu nghị với thế giới./.

(Theo TTXVN/Vietnam+)


Tin liên quan

noData
Không có dữ liệu

Tin tiêu điểm