Mùa gặt với cua đồng

Mùa gặt

Chúng nghe động nước, tìm đường chạy núp. Đi gặt, mẹ bảo đem theo cái giỏ đựng cua, đựng cá. Loanh quanh một chỗ có hồi cũng bắt được hơn chục chú cua đồng. Gặt tới đâu, bắt tới đó. Nhiều con đôi càng to hơn ngón tay cái. Rủi mà bị kẹp là chỉ còn cách kêu trời.
Chỉ có điều trời sinh loài cua chỉ biết bò ngang chứ không quay sau được. Thấy chúng, chỉ cần nhẹ nhàng vòng tay ra sau, ấn chặt vào hai bên lưng rồi nhấc lên. Lúc này, dù chúng có cố huơ đôi càng to khỏe thế nào cũng bất lực chịu chui đầu vào giỏ. Loài cua đồng lủi dưới nước rất nhanh. Chúng mà chui vào gốc rạ, bờ cỏ hoặc hang thì nhất định không chịu bò ra.

Xong buổi gặt thì giỏ cua cũng gần đầy. Vậy là thêm một niềm vui. Mẹ nói trưa nay sẽ làm món cua rang. Cua đồng phải rang trong nồi đất mới ngon, mới giữ được cái vị của đồng, của đất chứ không lẫn với mùi nhôm, mùi sắt khi rang trong các loại nồi khác. Rang trên lửa liu riu khoảng gần 15 phút là nồi cua có thể ăn được. Toàn thân chúng đổi từ màu nâu sang màu đỏ, gắp ra đĩa, nhìn trông thật hấp dẫn. Không gì ngon bằng càng cua rang ăn trong lúc nóng, trong lúc bùn đất vẫn còn lấm lem trên người. Mẹ nhìn tôi, cười. Vẫn nụ cười yêu thương đi theo suốt tuổi thơ tôi cho đến tận bây giờ.

Muốn bắt được nhiều thì đi soi. Đêm, anh em tôi rủ nhau đi soi cua. Khoảng chạng vạng là chúng đã kéo nhau ra các mương nước, vũng nước để đi ăn hoặc ra các lối bờ ruộng để đào hang. Bởi thế, soi khoảng nửa tiếng là có khi được cả vài ký cua. Chủ yếu là vui, là thoải mái khi cầm trên tay từng chú cua đang cố sức vung ngoe, vung càng tìm đường thoát. Và được hòa mình trên cánh đồng quê đêm, bước trên những bờ ruộng nhỏ trong lòng dần ấm lại.

Nghe tin khoảng chừng vài năm nữa, quê tôi sẽ thuộc diện giải tỏa để làm khu công nghiệp. Mùa gặt năm nay còn được bắt cua, còn được ăn cua đồng rang của mẹ chứ không biết vài năm nữa thì... Tất nhiên, vẫn có thể mua ngoài chợ hoặc qua những vùng quê khác bắt về rồi rang. Nhưng với tôi, không gì thay thế được những con cua ở quê nhà. Đôi khi chỉ là vài con cua đồng rang thôi mà sao thấy thiêng liêng và vô giá lắm!

Nguyễn Thành Giang (Đại đoàn kết)