Bài ca trù khích lệ anh hùng
Chẳng chịu bó tay ngồi nhà, Tư So cùng với Vùng chiêu tập thủ hạ, trước nhằm bảo vệ làng để chống nhau với Pháp, sau đem quân qua những xã lân cận bắt cóc các hào phú có hành động theo giặc để khảo của lấy cái nuôi quân. Bấy giờ thanh thế của Tư So khá lừng lẫy.
Người ta còn kể rằng, Tư So tuy xuất thân võ biền nhưng lại sẵn tính hào hoa, bởi thế ông vẫn không quên cái thú uống rượu nghe hát ả đào để tiêu khiển. Tình cờ trong một lần nghe hát, Tư So đã may mắn gặp gỡ cô đào Nhu, một danh ca của xứ Đoài lúc bấy giờ.
Cô đào Nhu người làng Gồ, vốn con nhà thi thư, chẳng may loạn lạc vào nghề hát xướng, nàng vẫn có ý buồn tủi. Khi ấy, nhân ngày mồng 2 Tết, Tư So cho tìm đào Nhu đến hát thưởng xuân, rồi ép nàng làm một bài ca trù để hát mừng. Buổi đầu gặp gỡ, nàng thấy Tư So “đường đường một đấng anh hào” đã có ý mến. Đến lúc Tư So ép làm thơ thì nàng cũng nhân dịp thử tài chí người anh hùng xem sao, bèn làm ngay một bài rồi xin hát để mừng xuân. Bài ấy như sau:
Non sông gió bụi
Khách anh hùng lẩn lút mãi sao đây
Tới phen này nên kịp ra tay
Quét cho sạch lũ cáo cầy quấy rối
Hoành sáo phù thi hào khí lại
Chẫm qua đãi đán tiếu nhan khai
Dọc ngang vùng vẫy biển khơi
Xoay vũ trụ tài trai coi cũng nhỏ
Việc thiên hạ có chi là khó
Liếc mắt nhìn tay trỏ là xong
Non sông rạng mặt anh hùng.
Tư So nghe bài hát, thấy nàng ý hợp tâm đầu, lại thấy nàng có ý khích lệ mình thì xiết bao vui mừng. Thế rồi không hẹn mà nên, Tư So cho mở thêm một tiệc rượu mừng để cùng nàng kết bạn trăm năm.
Từ đấy đào Nhu bỏ nghề đàn phách trở thành “áp trại phu nhân” của Tư So. Ngày ngày nàng chăm chỉ tập cưỡi ngựa, bắn súng, chẳng bao lâu đã trở thành một nữ hào kiệt. Nhiều lần theo chồng xông pha vào vòng nguy hiểm, nàng phi ngựa rất nhanh và bắn súng rất giỏi, được mọi khen là một nữ tướng có tài.
(Theo Trung Bắc tân văn )
