Kỳ nhân đất Mường chữa xương bằng… trầu cau
Căn nhà rộng 3 gian của mế Quyết ở xóm Mỏ Ngô xã Hợp Thành huyện Kỳ Sơn, Hòa Bình nằm ngay giữa xóm. Dù đã 77 tuổi nhưng mế làm mọi việc rất nhanh nhẹn. Mế khoe, còn khỏe và minh mẫn như vậy là nhờ các bài thuốc Nam.
Truyền nhân
Mẹ chồng mế là cụ Bùi Thị È - người chữa bệnh bằng thuốc Nam nổi tiếng khắp vùng. Mế kể, ngày xưa chiến tranh, nhiều người bị đạn găm trong người phải nhờ đến cụ È “thổi” lấy ra. Mế nhớ nhất có một anh thương binh ở Ba Vì (Hà Nội) bị một mảnh đạn găm vào ngực mấy năm. Do gần tim nên vết thương không thể mổ được. Khi người thương binh đó đến nhờ cậy, mẹ chồng Mế kiên trì “thổi”, sau vài tháng viên đạn cũng tòi ra. Từ đó bệnh nhân ngày càng đến đông nhưng chưa bao giờ mẹ chồng Mế lấy của họ một đồng nào. Người Mường quan niệm, chữa bệnh là để cứu người, chứ không lấy đó làm phương tiện để sống.
|
|
Một lần, cụ gọi mế vào rồi bảo: “Con là đứa con dâu ngoan hiền. Mẹ thấy con có tư chất hợp với nghề thuốc, nên truyền lại những bí kíp của bài thuốc để cứu người”. Mế học được một thời gian thì cụ mất. Trước khi mất cụ dặn lại mế: “Mẹ thấy con hợp với nghề thuốc, hãy gắng mà học để cứu người và đừng lấy đó là nghề kiếm sống”.
Mẹ chồng mất, mế trở thành người trong nhà kế tục bài thuốc gia truyền này. Cùng với mế còn có 3 người chị chồng học được nghề của mẹ truyền lại. Tuy nhiên, mế là người có “duyên” nhất. Khi hỏi cách chữa bệnh bằng “thổi” trầu, mế mang chiếc tráp nhỏ đựng trầu và cau ra rồi bổ cau, têm trầu, quệt vôi. Sau một lúc “mằn” (giống như niệm thần chú) vào miếng cau, mế nhai miếng trầu. Tùy theo mức độ nặng nhẹ của vết thương mà mế “thổi”. Theo mế, khi “thổi”, người như mất đi một nguồn năng lượng đáng kể. Hôm nào chữa cho nhiều người là mế cảm thấy rất mệt mỏi. Người được “thổi” đang đau sẽ cảm thấy dịu ngay. Người bị nhẹ thì vài hôm, người bị nặng nhất cũng chỉ khoảng một tháng là đỡ.
Tài năng và đức độ
Mế Quyết đang kể dở câu chuyện về mẹ chồng mình thì bà Ký, người cùng xã, sang nhờ chữa trị. Bà Ký bị gãy cổ tay trái cách đây mấy hôm. Gia đình đã đưa bà đến bệnh viện băng bó, nhưng các bác sĩ bảo, ở tuổi bà khó liền xương được. Tay đau nhức khiến bà ăn ngủ không yên. Lần đầu đến nhờ mế chữa, cánh tay trái của bà Ký sưng vù nhưng sau ba ngày được “thổi” trầu, giờ bà đã đỡ hẳn. Mế Quyết xem qua vết thương rồi động viên bà Ký: “Không sao, vài ngày là đỡ thôi mà”.
Mế vừa chữa cho bà Ký xong thì có ông Sơn được người cháu chở đến. Ông Sơn đi chăn bò thì bị bò húc rạn xương sườn. Suốt cả tuần qua, ông chẳng ăn uống gì được, chỉ kêu la. Mế Quyết dùng trầu cau “thổi” vào vết thương thì thấy ông đỡ đau hẳn.
Suốt mấy chục năm qua, mế Quyết cũng không nhớ đã chữa khỏi bệnh cho bao nhiêu người. Ai đến cũng được mế chữa tận tình. Mế bảo, cầu trời cho có sức khỏe để được chữa thêm cho nhiều người. Và chưa bao giờ mế yêu cầu bệnh nhân phải trả tiền để được chữa bệnh. Ai quý thì biếu ít tiền để mế ăn trầu. Không ít trường hợp gia cảnh khó khăn, không chỉ cứu chữa miễn phí, mế còn phải lo chỗ ăn, chỗ ở.
Nhiều người nghe tiếng về tài năng và đức độ của mế, đã đến đón đi chữa bệnh, nhưng mế chỉ có thể đi được hai ngày. Mế bảo: “Cuộc đời mế gắn với núi rừng. Nếu mế đi lâu quá, lỡ bệnh nhân đến mà không chữa được thì tội lắm”. Nhiều trường hợp được chữa khỏi bệnh đã xin nhận là con mày (con nuôi) của mế. Vào dịp Tết nhà mế đông như có hội bởi những đứa con mày về quây quần bên mế.
Trong số 6 người con của mế chỉ có chị Hòa, cô con gái đầu, là học được nghề. Bài thuốc này chỉ học vào đêm giao thừa. Chị nằm bên mẹ rồi nghe giảng giải. Giờ chị Hòa cũng có thể chữa được bệnh cho người. Cũng noi gương mẹ, chị chưa bao giờ đòi hỏi người bệnh phải trả bất kỳ một đồng nào.
Việt Lâm (ĐVO)
