Tết Trung Thu dưới mái chùa Trúc Lâm Marseille – Nơi tiếng Việt nối dài hồn dân tộc

Chùa Trúc Lâm Marseille tọa lạc tại 176 Boulevard de la Forbine, 13011 Marseille thuộc Miền Nam nước Pháp. Đây là nơi diễn ra nhiều hoạt động Phật giáo và sinh hoạt cộng đồng của người Việt tại Marseille góp phần bảo tồn các giá trị văn hoá Việt.

Tết Trung Thu dưới mái chùa Việt bên Bờ Biển Địa Trung Hải

Theo truyền thống hàng năm. Năm nay, chương trình Tết Trung Thu tại chùa Trúc Lâm Marseille được tổ chức vào Chủ nhật, ngày 4/10/2026. Một ngày hội văn hoá cổ truyền Việt Nam đặc biệt dành cho các em nhỏ. Đây là dịp để các em được vui chơi, đón Tết Trung Thu trong không khí ấm áp của tình đồng hương, được xem múa lân, nhận quà và cùng nhau tìm hiểu, gìn giữ những nét đẹp của văn hoá truyền thống Việt Nam.

Tất cả hoạt động từ trang trí khuôn viên chùa như lồng đèn, cờ hoa, hình ảnh, tranh vẽ...lung linh sắc màu đến các món ăn chay thuần tuý đều được thầy trụ trì và phật tử chuẩn bị từ trước. Đến 11 giờ 30, chương trình múa lân diễn ra trong không khí vui tươi, rộn ràng của ngày hội. Đội hình có 5 chú lân tưng bừng nhảy múa không chỉ làm cho các cháu nhỏ mà cả người lớn cũng vô cùng phấn khích và hân hoan cùng nhau. Đúng 12 giờ, mọi người cùng dùng bữa cơm chay tại chùa trong sự chan hoà ấm áp. 

Buổi sinh hoạt văn nghệ và phát quà cho trẻ em chính thức bắt đầu lúc 13 giờ. Các lồng đèn đủ màu sắc rực rỡ và quà tặng dành cho trẻ nhỏ đã được bày biện cùng với sự tham gia của các tiết mục văn nghệ do cộng đồng chuẩn bị. Lớp tiếng Việt chùa Trúc Lâm cùng góp mặt trong chương trình, tiết mục số 5 với bài hát "tiếng Việt". Người tham dự được khuyến khích mặc trang phục truyền thống Việt Nam, góp phần tạo nên không gian đậm nét văn hóa dân tộc giữa lòng Marseille.

Ngoài những hoạt động như múa lân, văn nghệ, dùng cơm chay và gặp gỡ giao lưu, còn có bán hàng nông sản Việt, gian hàng đồ chay, hàng lưu niệm...Ngày Tết Trung Thu tại chùa mang ý nghĩa đặc biệt đối với cộng đồng người Việt xa quê, đã trở thành dịp để cộng đồng cùng nhau tái hiện không khí lễ hội tuổi thơ, tạo cơ hội để các thế hệ gặp gỡ, giao lưu và cùng duy trì những phong tục đã gắn bó với đời sống người Việt trong môi trường sống tại Pháp.    

Lớp tiếng Việt – một phần của việc gìn giữ bản sắc văn hóa, nối dài hồn dân tộc

Trong các hoạt động tại chùa Trúc Lâm Marseille, lớp Tiếng Việt là một điểm đặc biệt, là một hoạt động đáng chú ý trong đời sống văn hóa tại chùa. Website của chùa cũng có thông tin về khóa học tiếng Việt miễn phí trong năm 2026 do thầy trụ trì Thích Hạnh Quang sáng lập. Lớp học có đội ngũ giảng dạy nhiều kinh nghiệm, chuyên môn, luôn nhiệt tình, tận tâm thực hiện sứ mệnh thiêng liêng vì đất nước vì dân tộc nhằm gìn giữ và lan toả văn hoá và ngôn ngữ Việt Nam ra thế giới.

Lớp học dành cho tất cả mọi người, mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, đa số là người lớn tham gia học tập, gồm người Pháp gốc Việt và một số bạn bè người Pháp yêu thích Việt Nam, muốn học tiếng Việt để tìm hiểu về văn hóa và Phật giáo Việt Nam. Đây có thể gọi là "lớp tiếng Việt cho người nước ngoài ".

Ở lớp học, tiếng Việt không chỉ được tiếp cận qua từ vựng và ngữ pháp. Những bài học về cách xưng hô, cách thể hiện sự kính trọng, phong tục và đời sống thường ngày cũng mở ra những câu chuyện về văn hoá Việt. Học viên có thêm cơ hội tiếp cận với những nét văn hóa gắn liền với tiếng Việt.

Một cách gọi “ông, bà”, “cô, chú”, “anh, chị” “con, cháu” có thể dẫn đến câu chuyện về quan hệ gia đình. Một cách nói thể hiện sự kính trọng “thầy, cô” có thể trở thành dịp tìm hiểu về cách ứng xử của người Việt trong đời sống. Một bài học về Tết Trung Thu “chị Hằng, chú Cuội, lồng đèn, bánh trung thu...” có thể dẫn người học đến những câu chuyện về tuổi thơ, gia đình, phong tục truyền thống và truyện cổ tích.

Vì vậy, dạy tiếng Việt cũng là một cách góp phần giữ gìn văn hóa. Từ đó, việc học tiếng Việt không chỉ nhằm giao tiếp. Đối với một bộ phận người học, đây còn là một cách tiếp cận văn hóa và tìm hiểu về nguồn cội.

Đối với những người Việt sống xa quê, tiếng Việt không chỉ là phương tiện giao tiếp. Trong tiếng Việt còn có ký ức gia đình, cách ứng xử, những giá trị đạo đức và những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Đối với người Pháp gốc Việt, việc học và sử dụng tiếng Việt cũng có thể tạo thêm một nhịp cầu kết nối với nguồn cội. Còn với những người Pháp yêu thích Việt Nam, ngôn ngữ trở thành một con đường để họ hiểu sâu hơn về văn hóa, đất nước và con người Việt Nam.     

Đặc biệt, khi lớp tiếng Việt cùng tham gia biểu diễn trong chương trình Trung Thu, việc học ngôn ngữ và hoạt động văn hóa có thêm một sự kết nối tự nhiên. Người học không chỉ học tiếng Việt trong lớp mà còn có cơ hội sử dụng, thể hiện và chia sẻ những gì mình học trong một không gian sinh hoạt văn hoá chung. Họ có thể cảm nhận được chính mình đã thật sự hoà nhập vào văn hoá Việt Nam ngay dưới mái chùa và mở ra một chân trời mới. 

Những bài hát mà các học viên lớp tiếng Việt thể hiện hàng năm đều mang ý nghĩa sâu sắc về ca từ, ý tứ lời văn, câu chữ. Năm nay, lớp tham gia hát múa bài "Tiếng Việt " một bài hát đúng với chủ đề của lớp học và khơi gợi niềm tự hào với tiếng mẹ đẻ, tình yêu quê hương và gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc:

"Tiếng Việt tiếng nước tôi
Là ầu ơ Mẹ ru thuở nằm nôi
Là đồng lúa bạt ngàn sinh sôi
Là hồn thiên sông núi ngàn năm"   

Từ một ngày hội đến sự kết nối cộng đồng – Khi Trung Thu trở thành nhịp cầu văn hoá

Tết Trung Thu tại chùa Trúc Lâm Marseille vì vậy có thể được nhìn từ nhiều góc độ: một ngày hội truyền thống, một dịp sinh hoạt cộng đồng và cũng là một hoạt động góp phần duy trì văn hóa Việt Nam nơi đất khách.

Giữa Marseille - một thành phố đa văn hóa của nước Pháp, những hoạt động như Tết Trung Thu mang một ý nghĩa rộng hơn một ngày hội truyền thống, tạo nên một không gian để các thế hệ người Việt gặp gỡ, để những người yêu văn hóa Việt Nam tìm hiểu thêm về Việt Nam, và để những giá trị truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.    

Đối với những người từng sinh ra và lớn lên tại Việt Nam, Trung Thu có thể gợi lại ký ức về gia đình và quê hương. Với những người Pháp gốc Việt, đây là dịp để tiếp xúc và thực hành những nét văn hóa đã gắn với nguồn cội của gia đình. Còn với những người Pháp yêu thích Việt Nam, lễ hội là cơ hội để khám phá, tìm hiểu thêm về một nền văn hóa thông qua những trải nghiệm cụ thể và gần gũi.

 

Trong không gian ấy, chùa không chỉ là nơi sinh hoạt Phật giáo, tín ngưỡng. Những hoạt động văn hóa, giáo dục và cộng đồng cũng góp phần tạo nên một môi trường để tiếng Việt và những phong tục truyền thống tiếp tục được sử dụng và trao truyền.

Từ một lớp học tiếng Việt đến một ngày hội Trung Thu, từ tiếng trống múa lân đến những bài hát, điệu múa, màn võ thuật độc đáo và những bộ trang phục truyền thống, tất cả cùng tạo nên một dòng chảy văn hoá giữa lòng Marseille, một bức tranh sinh hoạt văn hóa Việt Nam dưới mái chùa nơi đất Pháp.

Và ở đó, hai câu thơ của Thiền sư Huyền Không Mãn Giác dường như vẫn tìm được một cách hiện diện trong đời sống hôm nay:

“Mái chùa che chở hồn dân tộc,
Nếp sống muôn đời của tổ tông.”

Bởi khi tiếng Việt vẫn được học và được nói, khi những phong tục vẫn được thực hành, khi các thế hệ vẫn gặp nhau trong những ngày lễ truyền thống, thì những giá trị được trao truyền từ cha ông vẫn tiếp tục được gìn giữ – không chỉ trong ký ức, mà trong chính đời sống của cộng đồng người Việt nơi đất khách và chùa Trúc Lâm Marseille là một trường hợp điển hình. 

Hạnh Quang – Thanh Nhàn từ Marseille