Tại sao chợ Vòm - Cherkizovski - ở Moskow bị bất ngờ đóng cửa?

Tiếng Việt có thể gọi là Đại gia, nhưng với ông ta từ này chưa đủ, phải dùng một cái tên khác cho xứng với tầm giầu có của ông. Tạm gọi là Vua tỉ phú. Một Vua tỉ phú người gốc Thổ Nhĩ Kỳ, kiếm tiền cực giỏi trong vài năm trở lại đây vì trước đó ông ta bắt đầu sự nghiệp chỉ bằng một doanh nghiệp nho nhỏ. Tên ông ta: Telman Ismailov.

Nói đến đây chắc chắn hàng trăm vạn người thấy quen quen. Nhưng sự thật ra có lẽ còn ít người biết đến. Vâng! Vì người ta chỉ nói nhiều đến Chính phủ và Thị trưởng thủ đô Moskow đã đột ngột ra lệnh đóng cửa chợ Cherkizovski, mà người Việt ở Nga gọi là Chợ Vòm, để hàng trăm ngàn người trong đó có hàng chục ngàn người Việt Nam, Trung Quốc… lâm vào cảnh khốn khó vì mất chỗ kiếm sống hàng ngày. Và người ta trách móc, thu thập chữ ký để phản đối, thậm chí biểu tình chống lệnh đóng cửa. Chưa thấy bài báo nào, trang web nào lên tiếng chỉ trích ông Vua tỉ phú kia là Chủ nhân của cái Đại chợ ấy.

Chợ Vòm được mệnh danh là thành phố trong thành phố, nằm phía đông ngoại ô Moskow: ông chủ chợ có cảnh sát tư, có lãnh sự Tagikistan và hàng ngàn người làm việc tại đó không nói tiếng Nga (riêng người Tagiki có đến khoảng 17 ngàn và hầu như họ chỉ sống trong địa bàn đó hàng năm không ra khỏi ranh giới của Cherkizovski).
    
Thực ra, khoảng 3 năm trở về trước chính quyền Nga đã thông báo về lệnh sẽ đóng cửa chợ này với mục đích dùng đất xây dựng một Trung tâm thương mại hiện đại. Và lệnh cứ trì hoãn cho đến năm nay, cho đến khi sự hưởng lạc thái quá của Vua tỉ phú đã làm Thủ tướng Vladimir Putin giận dữ, nhất là trong thời điểm này khi cuộc khủng hoảng kinh tế đang trầm trọng khiến hàng trăm ngàn người Nga bị mất việc.

Sự thể như sau: Tháng Năm vừa qua,  Ismailov tổ chức lễ khai trương  khách sạn của ông ta mới xây dựng tại Antalia, Thổ Nhĩ Kỳ. Đây là một trong những khách sạn sang trọng nhất thế giới: có 17 bar, 10 nhà hàng, và một bể bơi khổng lồ đến nỗi chỉ vượt qua bể bơi bằng thuyền thôi cũng phải mất đến nửa tiếng đồng hồ. Ông ta đã mời những nhân vật nổi tiếng của Hollyood như Sharon Stone, Richard Gere, Mariad Carey, Paris Hilton và Tom Jones (tất nhiên những siêu sao này được trả với cái giá siêu cao). Ngài thị trưởng Moskow Yurij Luxkov là bạn rất thân với Ismailov: trong băng video quay cách đây 2 năm nhân dịp sinh nhật 50 tuổi của Vua tỉ phú, ngài đã hét to vào microphôn “ Telman, anh là người bạn vĩ đại của chúng tôi, người bạn mãi mãi ”. Cũng trong dịp ấy, Jennifer Lopez đã ôm và hôn Ismailov sau khi trình diễn ca múa với cái giá khiêm tốn là 1 triệu đô la.
Sự chơi ngông xa xỉ của ông chủ tại đại dạ hội đầy tốn kém ở Thổ Nhĩ Kỳ đã được các nhà báo Nga chộp được qua các hình ảnh, nhất là những cảnh Ismailov nhẩy múa dưới một trận mưa tiền toàn tờ một trăm đô la Mỹ đã làm cho thủ tướng Putin khó chịu. Ngay lập tức những cuộc khám xét đầu tiên về vệ sinh và điều tra về hải quan, về thuế má của Chợ Vòm đã được tiến hành. Sáu nghìn công tai nơ đầy hàng nhái bị tịch thu và chợ bị đóng cửa vô thời hạn. Hàng bao ngàn người lang thang, lo lắng cho cuộc sống vốn đã khó khăn nay càng khó khăn hơn. Họ ngơ ngác không hiểu lý do tại sao chợ bị đóng cửa quá ư là đột ngột.

Còn ngài Ismailov, với những kinh nghiệm quí báu đã từng trải  trong cuộc sống những năm qua, ngài lánh xa nước Nga và có thể tạm thời lưu sống tại Thổ Nhĩ Kỳ trong sự chờ đợi khả năng được tha thứ.

Phạm Châu Loan
(Sưu tầm và phỏng theo bài viết của Fabrizio Dragosei trên báo Corriere della Sera( Italia) số ra ngày 17/7/2009)