Tục gửi giỗ
Ngày giỗ chỉ cúng ở nhà người con trai trưởng, hoặc nhà cháu đích tôn, nếu con trai trưởng đã mất. Con trai trưởng (hoặc cháu đích tôn) là trưởng một ngành họ, phải lo việc cúng giỗ, nhưng những người con thứ, cháu thứ, cháu ngoại không thể bỏ giỗ ông bà, cha mẹ mình được. Ngày giỗ, những người này đều phải tề tựu ở nhà người trưởng chi họ. Nếu là ngày giỗ một vị đã xa, vào hang cao tằng thì con cháu chắt tề tựu ở nhà người trưởng tộc để làm giỗ. Nhưng người này phải có đồ lễ mang tới cúng. Việc mang đò lễ lại nhf trưởng tộc như vậy gọi là gửi giỗ hay góp giỗ.
|
|
Lễ gửi giỗ trọng hay mọn tùy theo một phần ở khả năng tài chính của người gửi. Một tằng tôn, huyền tôn gửi giỗ có thể chỉ gửi thẻ hương ngàn vàng, một người cháu gửi cúng chú có thể gửi một vài cân trái cây hoặc một bó hoa cùng vàng hương nến. Con cháu thường gửi giỗ bằng tiền, gạo, có khi cặp gà, …. Có người, khi gửi giỗ, lại mua thức gì người đã khuất khi sinh thời ưa thích.
Nhiều người ở xa, ngày giỗ không về được cũng cố mua đồ lễ gửi về người trưởng tộc. Những người này, ngoài việc gửi giỗ còn làm lễ cúng vọng trong ngày giỗ. Dân gian ta vẫn có câu “con đâu cha mẹ đấy” là ý nói là con cái cúng giỗ ở đâu thì hương hồn cha mẹ về đó phối hưởng.
Có những trường hợp người trưởng chi họ không nhận đồ lễ gửi giỗ của người nào, hoặc vì họ bất kính với tổ tiên, hoặc vì người này cậy của khinh nhờn người trưởng tộc,….
Với tục lệ thờ cúng tổ tiên, việc cúng giỗ là một điều trong chữ hiếu.
(Theo Từ điển Lễ tục Việt Nam, NXB Văn hóa Thông tin, 1996)
